راهنمای انتخاب ورق فولادی برای مهندسان مواد و مسئولان خرید؛ گرید، استاندارد و کاربرد

نویسنده
تحریریه
تاریخ انتشار
زمان مطالعه
۱۶ دقیقه
بخش
فلزات و مواد اولیه صنعتی
راهنمای انتخاب ورق فولادی برای مهندسان مواد و مسئولان خرید؛ گرید، استاندارد و کاربرد

انتخاب ورق فولادی به سه پرسش بستگی دارد: قطعه چه باری تحمل می‌کند، در چه محیطی کار می‌کند و چگونه شکل داده و جوش داده می‌شود. برای سازه و قطعات ضخیم، ورق گرم‌نورد (سیاه) با گرید S235 یا S355 طبق EN 10025-2 انتخاب رایج است. این دو گرید معادل ST37 و ST52 قدیمی هستند.

برای قطعات کم‌ضخامت با سطح صاف و فرم‌پذیر، ورق سردنورد (روغنی) طبق EN 10130 مناسب‌تر است. در فضای باز ورق گالوانیزه طبق EN 10346 و در محیط‌های غذایی، شیمیایی یا خورنده ورق استیل ۳۰۴ یا ۳۱۶ به کار می‌رود. گرید و استاندارد را در سفارش ثبت و مدرک کارخانه را طبق EN 10204 کنترل کنید.

انواع ورق فولادی و تفاوت آن‌ها

نام‌های بازاری ورق برای گفت‌وگوی روزمره کافی‌اند، اما در سفارش فنی باید به گرید و استاندارد تبدیل شوند. چهار گروه اصلی به شرح زیرند.

ورق گرم‌نورد (ورق سیاه)

ورق گرم‌نورد از نورد تختال در دمایی بالاتر از دمای تبلور مجدد فولاد به دست می‌آید. لایه اکسید آهنی که در پایان روی سطح می‌ماند، یعنی پوسته نورد، رنگ تیره و نام بازاری «ورق سیاه» را به آن داده است.

ورق سیاه در ضخامت‌های متوسط تا زیاد تولید می‌شود و به دلیل هزینه تولید کمتر و جوش‌پذیری خوب، در سازه فلزی، شاسی و قطعات برشی کاربرد گسترده دارد. دقت ابعادی و کیفیت سطح آن از ورق سردنورد پایین‌تر است.

پوسته نورد پیش از رنگ‌آمیزی یا گالوانیزه گرم باید با سندبلاست یا اسیدشویی برداشته شود. ورق گرم‌نوردی که اسیدشویی و روغن‌کاری شده، در بازار با نام ورق اسیدشویی (Pickled and Oiled) عرضه می‌شود. گریدهای سازه‌ای ورق سیاه در EN 10025-2 و گریدهای شکل‌دهی سرد آن، مانند DD11 تا DD14، در EN 10111 آمده‌اند.

ورق سردنورد (ورق روغنی)

ورق سردنورد از نورد دوباره ورق گرم‌نورد اسیدشویی‌شده در دمای محیط تولید می‌شود. نورد سرد ضخامت را کم و سطح را صاف و براق می‌کند و تلرانس ضخامت را بهبود می‌دهد. پس از نورد، ورق معمولاً آنیل می‌شود تا فرم‌پذیری خود را بازیابد.

این ورق پوسته اکسیدی محافظ ندارد و زود زنگ می‌زند، پس پیش از بسته‌بندی روغن‌کاری می‌شود. نام بازاری «ورق روغنی» از همین‌جاست.

کاربرد اصلی ورق روغنی در قطعاتی است که سطح صاف، رنگ‌پذیری خوب و شکل‌دهی دقیق می‌خواهند: بدنه لوازم خانگی، تابلو برق، مبلمان فلزی و قطعات پرسی. گریدهای اصلی آن در EN 10130 تعریف شده‌اند:

  • DC01: خم‌کاری و شکل‌دهی ساده
  • DC03: کشش متوسط
  • DC04 تا DC06: کشش عمیق

ورق گالوانیزه

ورق گالوانیزه، ورق فولادی است که با غوطه‌وری گرم پیوسته در مذاب روی، لایه‌ای از روی بر هر دو سطح آن نشسته است. روی هم به‌صورت سد و هم به‌صورت فداشونده از فولاد محافظت می‌کند، یعنی در محل خراش یا لبه برش، زودتر از فولاد خورده می‌شود.

استاندارد مرجع آن EN 10346 است که گریدهای شکل‌دهی سرد مانند DX51D، DX52D و DX53D و گریدهای سازه‌ای مانند S250GD و S350GD را پوشش می‌دهد.

عامل مهم در انتخاب ورق گالوانیزه، وزن پوشش است که با حرف Z و یک عدد، مانند Z275، نشان داده می‌شود. این عدد حداقل جرم کل روی بر هر دو سطح، بر حسب گرم بر متر مربع است. در ASTM A653، پوشش G90 تقریباً معادل Z275 است.

طرح بلوری گل یا اسپنگل روی سطح یک ورق گالوانیزه سوراخ‌دار
طرح بلوری «گل» یا اسپنگل روی ورق گالوانیزه. گل درشت نشانه پوشش بهتر نیست و برای قطعات رنگی، ورق کم‌گل یا بدون گل مناسب‌تر است. عکس: Splarka، ویکی‌مدیا کامنز، مجوز: مالکیت عمومی

ورق فولاد زنگ‌نزن (ورق استیل)

فولاد زنگ‌نزن دست‌کم حدود ۱۰.۵ درصد کروم دارد. کروم روی سطح، لایه اکسیدی بسیار نازک و پایداری می‌سازد که مقاومت به خوردگی را فراهم می‌کند و پس از خراشیدگی، در حضور اکسیژن دوباره تشکیل می‌شود.

پرکاربردترین ورق‌های استیل در صنعت، گریدهای آستنیتی ۳۰۴ و ۳۱۶ هستند. استاندارد اروپایی ورق استیل EN 10088-2 و استاندارد آمریکایی آن ASTM A240 است.

نوع ورقنام بازاریاستاندارد مرجع رایجگریدهای نمونهویژگی اصلیکاربرد رایج
گرم‌نوردورق سیاهEN 10025-2 و EN 10111S235JR، S355J2، DD11استحکام سازه‌ای، جوش‌پذیری خوب، سطح دارای پوستهسازه، شاسی، اسکلت ماشین‌آلات، قطعات برشی
سردنوردورق روغنیEN 10130DC01، DC03، DC04سطح صاف، تلرانس دقیق، فرم‌پذیری بالابدنه لوازم خانگی، تابلو برق، قطعات پرسی
گالوانیزه گرم پیوستهورق گالوانیزهEN 10346DX51D+Z، S350GD+Zمحافظت در برابر خوردگی جویکانال تهویه، سقف، تجهیزات فضای باز
فولاد زنگ‌نزن آستنیتیورق استیلEN 10088-2 و ASTM A240۳۰۴ (1.4301)، ۳۱۶ (1.4401)مقاومت به خوردگی، بهداشتی بودن سطحصنایع غذایی، دارویی، شیمیایی، دریایی

گریدهای ST37 و ST52 و معادل‌های اروپایی آن‌ها

نام‌های ST37 و ST52 از استاندارد آلمانی DIN 17100 گرفته شده‌اند. این استاندارد سال‌ها پیش جای خود را به EN 10025 داد که امروز با عنوان EN 10025-2 برای فولادهای سازه‌ای غیرآلیاژی به کار می‌رود. با این حال، در بازار ایران و نقشه‌های قدیمی، این نام‌ها هنوز رایج‌اند.

در نام‌گذاری قدیمی، عدد پس از St به حداقل استحکام کششی بر حسب کیلوگرم بر میلی‌متر مربع اشاره داشت: ST37 حدود ۳۷ و ST52 حدود ۵۲. در نام‌گذاری جدید EN، حرف S یعنی فولاد سازه‌ای و عدد پس از آن، حداقل تنش تسلیم بر حسب مگاپاسکال برای کمترین محدوده ضخامت است.

بنابراین S235 یعنی حداقل تنش تسلیم ۲۳۵ مگاپاسکال و S355 یعنی حداقل ۳۵۵ مگاپاسکال، هر دو برای ضخامت تا ۱۶ میلی‌متر. معادل رایج ST37-2، گرید S235JR است و ST52-3 معمولاً با S355J2 معادل دانسته می‌شود.

این معادل‌سازی برای انتخاب و جایگزینی کاربرد دارد، اما از نظر حقوقی و فنی، دو گرید با دو استاندارد متفاوت یکسان نیستند. اگر نقشه یا قرارداد گرید خاصی را الزام کرده، تغییر آن باید با تأیید طراح انجام شود.

معنای پسوندهای JR، J0 و J2

پسوند گرید در EN 10025-2 دمای آزمون ضربه شارپی را مشخص می‌کند؛ آزمونی که نشان می‌دهد فولاد در دمای پایین چقدر در برابر شکست ترد مقاومت دارد. در سه پسوند اول، حداقل انرژی جذب‌شده برای نمونه استاندارد ۲۷ ژول است و فقط دمای آزمون فرق می‌کند:

  • JR: آزمون ضربه در دمای ۲۰ درجه سانتی‌گراد
  • J0: آزمون ضربه در دمای صفر درجه سانتی‌گراد
  • J2: آزمون ضربه در دمای منفی ۲۰ درجه سانتی‌گراد
  • K2: حداقل انرژی ۴۰ ژول در دمای منفی ۲۰ درجه سانتی‌گراد، که برای S355 تعریف شده است

برای سازه‌ای که در مناطق سردسیر کار می‌کند، زیر بار دینامیکی یا ضربه‌ای است یا ضخامت زیادی دارد، گرید J2 یا K2 انتخاب مطمئن‌تری است. برای سازه‌های داخلی و بارهای ایستا، معمولاً JR کافی است. تصمیم نهایی باید بر اساس آیین‌نامه طراحی و نظر مهندس سازه گرفته شود.

در ورق ضخیم، کیفیت در جهت ضخامت هم مهم است. در اتصال T یا گوشه‌ای با جوش نفوذی کامل، انقباض جوش ورق را در جهت ضخامت می‌کشد و ممکن است پارگی لایه‌ای (Lamellar Tearing) رخ دهد. طراح برای این اتصال‌ها کلاس Z15، Z25 یا Z35 طبق EN 10164 را تعیین می‌کند، مثلاً S355J2+Z25.

گرید قدیمی (DIN 17100)معادل رایج (EN 10025-2)حداقل تنش تسلیم تا ضخامت ۱۶ میلی‌مترحداقل تنش تسلیم در ضخامت ۱۶ تا ۴۰ میلی‌متراستحکام کششی در ضخامت ۳ تا ۱۰۰ میلی‌مترمعادل نزدیک آمریکایی
ST37-2S235JR۲۳۵ مگاپاسکال۲۲۵ مگاپاسکال۳۶۰ تا ۵۱۰ مگاپاسکالASTM A36 (تسلیم حداقل ۲۵۰ مگاپاسکال)
ST52-3S355J2۳۵۵ مگاپاسکال۳۴۵ مگاپاسکال۴۷۰ تا ۶۳۰ مگاپاسکالASTM A572 Grade 50 (تسلیم حداقل ۳۴۵ مگاپاسکال)

حداقل تنش تسلیم با افزایش ضخامت کم می‌شود، پس عدد ۲۳۵ یا ۳۵۵ فقط برای ضخامت تا ۱۶ میلی‌متر صادق است. معادل‌های آمریکایی هم دقیقاً یکسان نیستند و الزامات ضربه و ترکیب شیمیایی آن‌ها تفاوت دارد.

انتخاب بین ST37 و ST52

S355 حدود ۵۰ درصد تنش تسلیم بالاتری از S235 دارد و در بسیاری از سازه‌ها با ضخامت کمتر به همان ظرفیت می‌رسد. اما اگر طراحی بر اساس سختی و تغییر شکل محدود شده باشد، S355 مزیت زیادی ندارد، چون مدول الاستیسیته هر دو تقریباً برابر است.

در عوض، کربن معادل S355 معمولاً بالاتر است و ورق ضخیم آن ممکن است پیش از جوشکاری به پیش‌گرم نیاز داشته باشد. EN 10025-2 سقف کربن معادل (CEV) را برای S355J2 تا ضخامت ۳۰ میلی‌متر ۰.۴۵ تعیین کرده است. این عدد را از مدرک کارخانه بخوانید و دستورالعمل جوشکاری را بر اساس آن تنظیم کنید.

برای قطعات زیر بار زیاد، خستگی یا ضربه، S355 و برای قطعات سبک و سازه‌های ساده، S235 انتخاب رایج است.

ورق‌های فولاد زنگ‌نزن ۳۰۴ و ۳۱۶

گرید ۳۰۴ پرمصرف‌ترین فولاد زنگ‌نزن آستنیتی است و در EN 10088-2 با شماره ماده 1.4301 و نام X5CrNi18-10 شناخته می‌شود. طبق ASTM A240، ترکیب آن حدود ۱۷.۵ تا ۱۹.۵ درصد کروم و ۸ تا ۱۰.۵ درصد نیکل است.

۳۰۴ مقاومت خوبی در برابر خوردگی جوی، آب شهری و بسیاری از مواد غذایی دارد و شکل‌پذیری و جوش‌پذیری آن عالی است. کاربرد آن در تجهیزات آشپزخانه صنعتی، مخازن لبنی، دستگاه‌های بسته‌بندی و نمای ساختمان است.

گرید ۳۱۶ با شماره ماده 1.4401 و نسخه کم‌کربن آن ۳۱۶L با شماره 1.4404 شناخته می‌شود. تفاوت اصلی آن با ۳۰۴، افزودن حدود ۲ تا ۳ درصد مولیبدن و نیکل بیشتر است.

مولیبدن مقاومت در برابر خوردگی حفره‌ای و شیاری را در محیط‌های کلریدی به‌طور محسوسی افزایش می‌دهد؛ مانند آب دریا، آب نمک، محلول‌های ضدعفونی‌کننده کلردار و برخی اسیدها. به همین دلیل، ۳۱۶ در صنایع دارویی و شیمیایی، تجهیزات دریایی، سواحل جنوبی کشور و خطوطی که با شست‌وشوی کلردار تمیز می‌شوند، انتخاب رایج‌تری است.

نسخه‌های کم‌کربن ۳۰۴L و ۳۱۶L حداکثر ۰.۰۳ درصد کربن دارند. کربن کمتر، خطر رسوب کاربید کروم در مرز دانه‌ها و خوردگی بین‌دانه‌ای را در ناحیه متأثر از حرارت جوش کاهش می‌دهد. اگر قطعه ضخیم است و پس از جوشکاری آنیل نمی‌شود، نسخه L معمولاً توصیه می‌شود.

ویژگیگرید ۳۰۴ (1.4301)گرید ۳۱۶ (1.4401)
کرومحدود ۱۷.۵ تا ۱۹.۵ درصدحدود ۱۶ تا ۱۸ درصد
نیکلحدود ۸ تا ۱۰.۵ درصدحدود ۱۰ تا ۱۴ درصد
مولیبدننداردحدود ۲ تا ۳ درصد
مقاومت در محیط کلریدیمتوسط؛ در معرض خوردگی حفره‌ایبهتر؛ مناسب محیط‌های ساحلی و نمکی
هزینه نسبیکمتربیشتر، به دلیل مولیبدن و نیکل بالاتر
کاربرد نمونهآشپزخانه صنعتی، مخازن لبنی، نماتجهیزات دارویی و شیمیایی، دریایی، خطوط شست‌وشوی کلردار

درصدهای جدول بر اساس ASTM A240 است و محدوده‌های EN 10088-2 کمی تفاوت دارد. آزمایش با آهن‌ربا، که در بازار رایج است، قابل اتکا نیست، چون ورق آستنیتی پس از کار سرد ممکن است کمی مغناطیسی شود.

آهن‌ربا خطر رایج‌تری را هم نشان نمی‌دهد: عرضه گرید ارزان‌تر ۲۰۱ به جای ۳۰۴. در ۲۰۱ بخشی از نیکل با منگنز جایگزین شده است، یعنی حدود ۳.۵ تا ۵.۵ درصد نیکل و ۵.۵ تا ۷.۵ درصد منگنز. ظاهر آن تقریباً مثل ۳۰۴ است، اما مقاومت به خوردگی کمتری دارد.

تشخیص مطمئن گرید با آنالیز شیمیایی، مثلاً با دستگاه XRF یا اسپکترومتر نشر نوری، انجام می‌شود. در سفارش ورق استیل، پرداخت سطح هم باید مشخص شود:

  • 2B: سطح سردنورد نیمه‌براق و رایج‌ترین پرداخت صنعتی
  • BA: سطح براق
  • No.4: سطح خش‌دار برای قطعات نمایان

در کارگاه، ورق استیل را جدا از ورق سیاه نگه دارید و برای آن سنگ، دیسک و برس سیمی جداگانه به کار ببرید. ذرات آهنی که از ابزار آلوده یا گرد سنگ‌زنی فولاد معمولی روی استیل می‌نشیند، زنگ می‌زند و لکه قهوه‌ای می‌سازد که ممکن است با ایراد خود ورق اشتباه گرفته شود.

استانداردهای DIN و EN مرتبط با ورق فولادی

بیشتر استانداردهای قدیمی DIN با ورود EN کنار گذاشته شده‌اند، اما هنوز در اسناد قدیمی و بازار دیده می‌شوند. جدول زیر آن‌ها را با جایگزین‌هایشان نشان می‌دهد. استانداردها به‌طور دوره‌ای بازنگری می‌شوند، پس پیش از نهایی کردن سفارش، نسخه معتبر را از منبع رسمی بررسی کنید.

موضوعاستاندارد قدیمی DINاستاندارد جاری ENمثال گرید
فولاد سازه‌ای غیرآلیاژی (ورق سیاه)DIN 17100EN 10025-2ST37-2 به S235JR، ST52-3 به S355J2
ورق گرم‌نورد برای شکل‌دهی سردDIN 1614EN 10111StW22 به DD11
ورق سردنورد کم‌کربنDIN 1623EN 10130St12 به DC01، St13 به DC03، St14 به DC04
ورق گالوانیزه گرم پیوستهDIN 17162EN 10346DX51D+Z، S350GD+Z
ورق فولاد زنگ‌نزنDIN 17440 و DIN 17441EN 10088-21.4301، 1.4404
تلرانس ابعادی ورق گرم‌نورد ضخیمDIN 1543EN 10029ورق با ضخامت ۳ میلی‌متر و بیشتر
تلرانس ابعادی کلاف و ورق گرم‌نورد پیوستهDIN 1016EN 10051ورق برش‌خورده از کلاف
تلرانس ابعادی ورق سردنوردDIN 1541EN 10131ورق روغنی
مدرک بازرسی محصولات فلزیDIN 50049EN 10204گواهی نوع ۳.۱

برای ورق مخازن تحت فشار، استاندارد جداگانه EN 10028 با گریدهایی مانند P265GH مرجع است و ورق سازه‌ای معمولی جایگزین آن نیست.

مدرک کارخانه (Mill Certificate) و نحوه کنترل آن

مدرک کارخانه سندی است که تولیدکننده همراه محموله صادر می‌کند و ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی ذوب و محموله را در آن اعلام می‌کند. استاندارد مرجع انواع این مدرک EN 10204 است. سطح مدرک را در سفارش خرید مشخص کنید، چون هزینه و زمان تهیه آن‌ها یکسان نیست.

  • نوع ۲.۱: اظهارنامه انطباق؛ تولیدکننده فقط اعلام می‌کند محصول با سفارش منطبق است و نتیجه آزمونی ارائه نمی‌شود.
  • نوع ۲.۲: گزارش آزمون با نتایج آزمون‌های غیرمختص، یعنی آزمون‌های جاری تولید و نه لزوماً همین محموله.
  • نوع ۳.۱: گواهی بازرسی با نتایج آزمون‌های مختص همین محموله که نماینده مجاز بازرسی تولیدکننده، مستقل از واحد تولید، تأیید می‌کند. رایج‌ترین سطح برای ورق‌های سازه‌ای و صنعتی است.
  • نوع ۳.۲: مانند ۳.۱، اما نماینده خریدار یا بازرس شخص ثالث تعیین‌شده در مقررات هم آن را تأیید می‌کند. معمولاً در پروژه‌های نفت، گاز، پتروشیمی و تجهیزات تحت فشار درخواست می‌شود.

مدرک باید هنگام تحویل با محموله و سفارش تطبیق داده شود. مراحل پیشنهادی کنترل:

  1. تطبیق شماره ذوب: شماره ذوب (Heat Number) روی ورق یا برچسب بسته باید با مدرک یکسان باشد، وگرنه مدرک برای این محموله اعتبار ندارد.
  2. کنترل گرید و استاندارد: گرید مدرک باید دقیقاً با سفارش یکی باشد. برای مثال، S355JR جایگزین S355J2 نیست.
  3. کنترل ابعاد: ضخامت را در چند نقطه دور از لبه اندازه بگیرید و با تلرانس استاندارد مقایسه کنید. ورق کیلویی فروخته می‌شود و هر متر مربع ورق فولادی کربنی به ازای هر میلی‌متر ضخامت حدود ۷.۸۵ کیلوگرم وزن دارد. فاصله محسوس وزن باسکول با این عدد، دلیلی برای اندازه‌گیری دقیق‌تر ضخامت است.
  4. کنترل ترکیب شیمیایی: کربن، منگنز، گوگرد، فسفر و در ورق استیل، کروم، نیکل و مولیبدن با محدوده استاندارد مقایسه شود.
  5. کنترل خواص مکانیکی: تنش تسلیم، استحکام کششی، ازدیاد طول و در صورت الزام، انرژی ضربه و دمای آزمون آن بررسی شود.
  6. کنترل اعتبار و آزمون تأییدی: مهر، تاریخ و صادرکننده بررسی شود. برای قطعات حساس یا در صورت تردید، آزمون کشش، ضربه یا آنالیز شیمیایی در آزمایشگاه مستقل انجام شود.

معیارهای انتخاب ورق فولادی بر اساس کاربرد

هیچ ورقی برای همه کاربردها بهترین نیست. معیارهای اصلی انتخاب این‌هاست:

  • بار و دمای کاری
  • خورندگی محیط
  • روش شکل‌دهی و جوشکاری
  • کیفیت سطح لازم
  • هزینه چرخه عمر
کاربردورق پیشنهادی رایجنکته فنی
سازه فلزی داخلی، صفحه ستون و اتصالاتورق سیاه S235JRجوش‌پذیری ساده؛ برای ضخامت زیاد، کاهش تنش تسلیم را در نظر بگیرید
شاسی ماشین‌آلات، بوم جرثقیل، سازه زیر بار دینامیکیورق سیاه S355J2 یا S355K2آزمون ضربه در منفی ۲۰ درجه؛ کنترل کربن معادل و روش جوشکاری
بدنه تابلو برق، کابینت و لوازم خانگیورق روغنی DC01سطح مناسب رنگ پودری؛ پیش از رنگ چربی‌زدایی شود
قطعات کشش عمیقورق روغنی DC04 تا DC06گرید و جهت نورد با قالب هماهنگ شود
کانال تهویه، سقف و تجهیزات فضای بازورق گالوانیزه DX51D با پوشش متناسبدر محیط‌های خورنده‌تر، وزن پوشش بالاتر انتخاب شود
تجهیزات غذایی و لبنیورق استیل ۳۰۴ یا ۳۰۴Lپرداخت 2B یا BA؛ مدرک ترکیب شیمیایی الزامی است
تجهیزات دارویی، شیمیایی و محیط ساحلیورق استیل ۳۱۶Lمولیبدن برای مقاومت در محیط کلریدی ضروری است
مخازن و دیگ‌های تحت فشارورق EN 10028 مانند P265GHورق سازه‌ای معمولی جایگزین نیست؛ مدرک ۳.۱ یا ۳.۲ لازم است

چک‌لیست تنظیم سفارش خرید ورق فولادی

سفارشی که فقط «ورق سیاه ۱۰ میلی‌متری» بخواهد، انتخاب گرید، تلرانس و مدرک را به فروشنده می‌سپارد. سفارش فنی کامل این موارد را دارد:

  1. نوع ورق: گرم‌نورد، سردنورد، گالوانیزه یا زنگ‌نزن
  2. گرید دقیق همراه با پسوند، مثلاً S355J2 و نه فقط S355
  3. شماره استاندارد مرجع، مثلاً EN 10025-2
  4. ابعاد اسمی: ضخامت، عرض و طول یا عرض کلاف
  5. استاندارد و کلاس تلرانس ابعادی، مثلاً EN 10029 کلاس مورد نظر
  6. وضعیت سطح: با پوسته، اسیدشویی، روغن‌کاری‌شده، پرداخت 2B و مانند آن
  7. برای ورق گالوانیزه: وزن پوشش، نوع گل (اسپنگل) و نوع پسیواسیون
  8. نوع مدرک کارخانه طبق EN 10204، معمولاً ۳.۱

سوالات متداول

آیا ST37 و S235 دقیقاً یک فولاد هستند؟

خیر. S235JR جایگزین رایج ST37-2 است و خواص مکانیکی اصلی آن‌ها نزدیک است، اما در دو استاندارد متفاوت تعریف شده‌اند و الزامات ترکیب شیمیایی و آزمون‌ها ممکن است فرق کند. در پروژه‌های جدید، نام‌گذاری EN 10025-2 را به کار ببرید.

تنش تسلیم ST52 یا S355 چقدر است؟

حداقل تنش تسلیم S355 تا ضخامت ۱۶ میلی‌متر ۳۵۵ مگاپاسکال است و با ضخامت کم می‌شود، مثلاً ۳۴۵ مگاپاسکال در ضخامت ۱۶ تا ۴۰ میلی‌متر. استحکام کششی آن در ضخامت ۳ تا ۱۰۰ میلی‌متر ۴۷۰ تا ۶۳۰ مگاپاسکال است.

کی باید ورق استیل ۳۱۶ را به جای ۳۰۴ انتخاب کرد؟

وقتی قطعه با کلرید در تماس است، مانند آب دریا، هوای ساحلی، آب نمک، ضدعفونی‌کننده‌های کلردار یا برخی مواد شیمیایی. مولیبدن ۳۱۶ در این شرایط مقاومت به خوردگی حفره‌ای را بالا می‌برد. در محیط‌های معمولی و بسیاری از کاربردهای غذایی، ۳۰۴ کافی و اقتصادی‌تر است.

کدام نوع مدرک کارخانه برای خرید ورق کافی است؟

برای بیشتر ورق‌های سازه‌ای و صنعتی، گواهی نوع ۳.۱ طبق EN 10204 کافی است. اگر مقررات یا کارفرما بازرسی شخص ثالث را الزام کرده باشد، مانند تجهیزات تحت فشار، نوع ۳.۲ لازم است. سطح مدرک را همیشه در سفارش خرید بنویسید.

عدد Z در ورق گالوانیزه چه معنایی دارد؟

این عدد حداقل جرم کل لایه روی بر هر دو سطح ورق را بر حسب گرم بر متر مربع نشان می‌دهد. برای مثال، Z275 یعنی حداقل ۲۷۵ گرم روی در هر متر مربع برای مجموع دو سطح، یعنی تقریباً ۱۳۷ گرم در هر سطح.

جمع‌بندی

ورق سیاه برای سازه و قطعات ضخیم، ورق روغنی برای قطعات کم‌ضخامت و دقیق، ورق گالوانیزه برای خوردگی جوی و ورق استیل ۳۰۴ یا ۳۱۶ برای محیط‌های خورنده و بهداشتی مناسب است. ST37 و ST52 امروز با S235 و S355 در EN 10025-2 شناخته می‌شوند.

سفارش خرید باید گرید کامل با پسوند، استاندارد، تلرانس، وضعیت سطح و نوع مدرک کارخانه را مشخص کند و مدرک هنگام تحویل با شماره ذوب، گرید و خواص محموله تطبیق داده شود.

برچسب‌هاانتخاب ورق فولادیورق سیاهورق روغنیورق گالوانیزه